შვილის დაბრუნებას მემკვიდრეობის შეხვედრაზე ველოდი, მაგრამ ადვოკატმა საქაღალდე გახსნა და მისი ღიმილი გაქრა

როცა ჩემს შვილს დავურეკე და ვუთხარი, რომ დედამისი აღარ იყო, მან სიცილით მიპასუხა: — მამა, ნუ დრამატიზებ, ლისაბონის რეისზე ავდივართ.

ტელეფონი ხელში შემრჩა, ხოლო სამზარეულოს საათი ისე ხმამაღლა წიკწიკებდა, თითქოს ჩემს სახლში ვიღაცას დასჯის ვადა დაენიშნოს. იმ დილით, ექვსის თორმეტ წუთზე, კოლინი ჩემს გვერდით მშვიდად ჩაწვა. მისი თითები ჯერ კიდევ თბილი იყო. საწოლის ტუმბოზე კი იდო მისი პატარა სპილენძის სანიშნე, რომელსაც ზედ წითელი მინანქრის ჩიტი ჰქონდა დამაგრებული. წიგნში ჩაეტოვებინა და ალბათ ეგონა, საღამოს ისევ გააგრძელებდა კითხვას.

მაგრამ საღამო აღარ დადგა.

— დომინიკ, დედაშენი წავიდა, — ვუთხარი.

ფონზე მუსიკა ისმოდა, ბორბლებიანი ჩემოდნების ხმაური და აეროპორტის განცხადება.

— მამა, მართლა ახლა? ჩვენ თვითმფრინავში ავდივართ.

— ყოველდღე გელოდებოდა.

— მას მძიმე დღეები ჰქონდა. შენ იცი.

— ეს მძიმე დღე არ ყოფილა, შვილო. ეს ბოლო დღე იყო.

ხაზი რამდენიმე წამით დადუმდა.

— როცა ჩავფრინდებით, დაგირეკავ.

არ დაურეკავს.

კოლინის დაკრძალვაზე ოჯახის წევრებისთვის გამოყოფილი სკამები ცარიელი დარჩა. იქ მხოლოდ ექვსი ადამიანი იდგა: ჩვენი მეზობელი ბერნისი, მისი ქმარი, კოლინის ერთ-ერთი ძველი კლიენტი და ფოსტალიონი, რომელსაც ჩემი ცოლი ყოველ შობას საჭმლით სავსე ლანგარს ატანდა სახლში. უკანასკნელ რიგში ის თავის ქუდს ხელში ატრიალებდა და ცრემლებს მალავდა.

მე წინ ვიდექი და ვსაუბრობდი ქალზე, რომელმაც ბუღალტერია ბიბლიოთეკის წიგნებიდან ისწავლა, სანამ პატარა დომინიკს ზრდიდა. ვთქვი, რომ ყველას დაბადების დღე ახსოვდა და ჩვენს სამზარეულოში მშიერი არავის უშვებდა.

ლისაბონი არ მიხსენებია.

არც იყო საჭირო.

ცხრა დღის შემდეგ დომინიკმა დამირეკა, როცა ნიჟარასთან ვიდექი. წყალი ხელებზე ჩამომდიოდა, მაგრამ ვეღარ ვგრძნობდი.

— აბა, როგორ ჩაიარა ყველაფერმა? — მკითხა მან.

— დედაშენს დავემშვიდობეთ.

— მამა, ნუ ართულებ.

— ის გელოდებოდა.

— ეს სამართლიანი არ არის.

ხაზი მაშინვე გაწყდა.

ექვსი კვირის განმავლობაში სახლში მარტო დავდიოდი. დერეფანში მისი ჩუსტები იდგა, სამზარეულოს მაგიდაზე კი ნახევრად შევსებული კროსვორდი დარჩენილიყო. ჩემი სამოცდაოთხი წლის ცხოვრება უცებ ნივთების დათვალიერებად იქცა.

ერთ საღამოს, კოლინის კომოდის ქვედა უჯრაში, სვიტერების ქვეშ ძველი ფეხსაცმლის ყუთი ვიპოვე. შიგ ფოტოები ეწყო: დომინიკი ოთხი წლისა, ჭიაყელას ხელში დაჭერილი; დომინიკი ჩვენი ძაღლის გვერდით ჩაძინებული; დომინიკი თერთმეტი წლისა, ღობის შეკეთებაში რომ მეხმარებოდა.

ყუთის ბოლოში პატარა თიხის გული იდო. ზედ ფანქრის წვერით ეწერა: „საუკეთესო დედას“.

კოლინს ის ოცდაშვიდი წელი შეენახა.

იმ ღამეს პირველად ვიფიქრე, რომ ორ ადამიანს ვგლოვობდი: ქალს, რომელთანაც მთელი ცხოვრება გავატარე, და იმ კეთილ ბიჭს, რომელიც ჩემი შვილი ოდესღაც იყო.

მეორე დილით უცნობი ნომერი აინთო.

— ბატონო დელეინ, მე ინეს კონროი ვარ. თქვენი მეუღლის ადვოკატი.

— კოლინს ადვოკატი არ ჰყავდა.

პასუხამდე ქალმა მძიმედ ამოისუნთქა.

— სწორედ ამიტომ უნდა მოხვიდეთ ჩემთან. და, გთხოვთ, დომინიკს ჯერ არაფერი უთხრათ.

მისი ოფისი ძველ შენობაში, ხის ქუჩაზე, მეოთხე სართულზე მდებარეობდა. მაგიდაზე სქელი საქაღალდე იდო, მის გვერდით კი დალუქული კონვერტი, რომელზეც კოლინის ხელწერით ეწერა ჩემი სახელი.

ინესმა ჯერ ფინანსებზე მკითხა. მეგონა, პასუხი ვიცოდი: ჩვენი აგურის სახლი, ძველი მანქანა და ცხრა ათასი დოლარი დანაზოგი.

შემდეგ მან ერთი ფურცელი ჩემსკენ გამოწია.

— თქვენს ცოლს რაღაც ჰქონდა დამალული, ბატონო დელეინ. და ბოლო წლებში ყველაზე მეტად თქვენი შვილის განზრახვები აშინებდა.

ამ დროს ჩემს ტელეფონზე დომინიკის სახელი გამოჩნდა. ექვსი კვირის დუმილის შემდეგ მისი ხმა უცნაურად თბილი იყო.

— მამა, როგორ ხარ? იმ დიდ სახლში მარტო ყოფნა რთული ხომ არ არის?

ინესს შევხედე.

— რატომ მეკითხები ამას ახლა?

დომინიკმა პაუზა გააკეთა.

— დედამ რაღაც დატოვა. ჩვენ უბრალოდ გვინდა, ყველაფერი სწორად მოგვარდეს.

იმ საღამოს, სანამ ინესის სიტყვებს ბოლომდე გავიგებდი, ჩემი ეზოს ჭიშკართან ნაცნობი მანქანა გაჩერდა. დომინიკი და ადრიენი ჩამოვიდნენ. დომინიკს ხელში ქურთუკი ეჭირა, ადრიენს კი თავისი ვერცხლის კალამი.

ისინი კართან იდგნენ.

მე საკეტი გადავატრიალე, მაგრამ არ გამიღია.

— მამა, შემოგვიშვი, — თქვა დომინიკმა. — ამაზე საუბარი გვაქვს.

კარზე მისი თითები ნელა, მაგრამ დაჟინებით დააკაკუნა. მე კი კოლინის დალუქულ კონვერტს შევხედე და სახელურზე ხელი მოვკიდე…

ნაწილი 2

…კარი გავაღე და დომინიკი მაშინვე ჩამეხუტა. მისი სუნამო, ძვირი და მძაფრი, კოლინის სახლში უცხო ლაქასავით გავრცელდა.

— ძალიან ვწუხვართ, მამა, — თქვა ადრიენმა.

მან ეს სიტყვები ისე წარმოთქვა, თითქოს წინასწარ მომზადებული ტექსტი წაიკითხა.

— დედაშენი კარგავდა დროს, როცა შენთან უნდა ყოფილიყო, — ვუთხარი დომინიკს.

მისი მკლავები მომეშვა.

— ახლა ამის გახსენება აუცილებელია?

— შენ თვითონ მკითხე, რატომ გეძახი.

ადრიენმა ოთახს გადახედა. მისი მზერა კედლის საათზე გაჩერდა, შემდეგ კოლინის ფაიფურის კარადასა და ბუხრის თავზე ჩამოკიდებულ ნახატზე. ბოლოს სამზარეულოს მაგიდას მიუბრუნდა, თითქოს უკვე არჩევდა, რომელი ნივთი სად წავიდოდა.

— ეს სახლი ზამთარში რთულად მოსავლელია, — თქვა მან. — შენთვის უფრო პატარა ბინა აჯობებდა.

— ჩემთვის?

— ჩვენ მხოლოდ ვზრუნავთ.

მან ვერცხლის კალამი მაგიდაზე დადო. კალმის თავზე პატარა შავი ქვა ბზინავდა.

დომინიკმა ჯიბიდან სავიზიტო ბარათი ამოიღო.

— ეს სპეციალისტია. ხანდაზმულ ადამიანებს ეხმარება, როცა გადაწყვეტილებების მიღება უჭირთ.

ბარათს შევხედე.

— მეხსიერების ექიმი?

— ნუ იღლები სიტყვებზე, მამა, — მითხრა მან. — დედის დაკარგვამ შეიძლება შეგცვალოს.

გული გამეყინა, მაგრამ სახეზე არაფერი შემიმჩნევია.

— თქვენ არც ერთხელ არ გიკითხავთ, ვჭამე თუ არა.

ადრიენმა ტუჩები შეკრა.

— ახლა ემოციებზე არ ვსაუბრობთ. მემკვიდრეობა უნდა მოწესრიგდეს.

— რა მემკვიდრეობა?

ამჯერად ორივე დადუმდა.

დომინიკმა თვალი აარიდა.

— ინესს შევხვდით. შემთხვევით. ზოგი რამ გავიგეთ.

— რა გაიგეთ?

— რომ დედას იმაზე მეტი ჰქონდა, ვიდრე გვეგონა.

სიტყვა „ჰქონდა“ ოთახში მძიმე საგანივით დაეცა.

მე მათ კარი გავუღე.

— წადით.

დომინიკმა რამდენიმე წამი შემომხედა. ბავშვობაში, როცა რაღაცას ვერ იღებდა, ზუსტად ასე იდგა: ნიკაპი ოდნავ აწეული, თვალები კი თითქოს ჩემზე კი არა, ჩემს უკან მდგომ უხილავ ადამიანზე იყო მიბჯენილი.

— მალე დაგვჭირდები, მამა, — თქვა მან.

— არა. თქვენ დაგჭირდებით მე.

მისი სახე წამით გამკაცრდა.

იმ ღამით კოლინის კომოდთან დავბრუნდი. ფეხსაცმლის ყუთის უკან პატარა ხის კოლოფი ვიპოვე, ისეთი, როგორშიც ოდესღაც სიგარებს ინახავდნენ. შიგ წერილები ეწყო. ყველა კონვერტზე ჩემი სახელი ეწერა.

ბოლო წერილი შვიდი კვირის წინ დაეწერა.

„რეი, თუ ამას კითხულობ, ყველაფერი ისე განვითარდა, როგორც მეშინოდა. მე ეს შენთვის ავაშენე, რათა არასდროს დაგჭირდეს ჩვენი შვილისგან ნებართვა, როგორ იცხოვრო. ენდე ინესს. სანამ რამეს ხელს მოაწერ, წაიკითხე ამ წერილის ქვეშ დამალული დოკუმენტი.“

ქაღალდის ქვეშ დაკეცილი ფურცელი ვიპოვე. პირველი აბზაცის წაკითხვისთანავე ყელში რაღაც გამეჩხირა.

ფურცელი ხელში მიკანკალებდა, მაგრამ ჩემი ხელწერა არ იყო. ეს კოლინის მკაფიო, მკაცრი ასოები გახლდათ.

„თუ დომინიკი ან ადრიენი ჩემს სიკვდილს გამოიყენებენ იმის დასამტკიცებლად, რომ რეის საკუთარი გადაწყვეტილებების მიღება აღარ შეუძლია, ამ ჩანაწერს დაუყოვნებლივ გადასცემთ ადვოკატს.“

ქვემოთ ეწერა შეხვედრების თარიღები. ტელეფონის ზარები. სახელები. თანხები.

და ერთი ფრაზა, რომელიც ორჯერ ჰქონდა შემოხაზული: „არ მისცეთ უფლება, მეუღლე იზოლაციაში მოაქციონ.“

ინესს დავურეკე.

— ყველაფერი ნახეთ? — მკითხა მან.

— საკმარისად, რომ ვიცოდე, კოლინი ჩემზე წინ ფიქრობდა.

— ხვალინდელ შეხვედრაზე მარტო არ მიხვალთ.

— დომინიკმა იცის?

— მან მხოლოდ იმდენი იცის, რამდენიც თქვენმა ცოლმა განზრახ გააგებინა. დანარჩენი შეხვედრაზე გაირკვევა.

მეორე დღეს საკონფერენციო ოთახში ხუთნი ვისხედით. ინესი ფანჯარასთან იდგა. დომინიკს მუქი ლურჯი პიჯაკი ეცვა, ადრიენს კი თეთრი ბლოკნოტი და ის ვერცხლის კალამი წინ დაეწყო. მე კოლინის ფოტოს ვუყურებდი, რომელიც საფულეში მედო: ის სამზარეულოში იცინოდა, ხელში კი ფქვილით დაფარული კოვზი ეჭირა.

ინესმა საქაღალდე გახსნა.

— კოლინ დელეინის ქონების სავარაუდო ღირებულება ოთხი მილიონ სამასი ათასი დოლარია.

ადრიენმა ჩუმად ამოისუნთქა.

დომინიკმა ჩემსკენ გადმოიხარა.

— დედას უნდოდა, ეს ერთად მოგვეგვარებინა.

— მან ეს არასდროს მითხრა.

— ალბათ უნდოდა, სიურპრიზი ყოფილიყო.

ინესმა დალუქულ კონვერტს ხელი დაადო.

— ახლა წავიკითხავ წერილს, რომელიც კოლინმა დატოვა.

რამდენიმე წინადადების შემდეგ ადრიენმა ხელი ასწია.

— მაპატიეთ, მაგრამ რეი უზარმაზარი ემოციური წნეხის ქვეშ იმყოფება. სანამ რაიმეს გავაფორმებთ, საჭიროა მისი მდგომარეობის შეფასება.

დომინიკმა მის ხელზე თავისი ხელი დაადო.

— მხოლოდ მის დაცვას ვცდილობთ, მამა.

მე პიჯაკის შიდა ჯიბეში ხელი ჩავყავი. კოლინის მიერ დამალული დოკუმენტი თითებს შევახე და მაგიდაზე დავდე, ზუსტად ადრიენის ვერცხლის კალმის გვერდით.

დომინიკის ღიმილი გაქრა.

ადრიენმა პირველივე სტრიქონი წაიკითხა. მისი თითები გაჩერდა.

ინესმა სათვალე ნელა მოიხსნა.

— ქალბატონმა დელეინმა ზუსტად ამ საუბრისთვის მოამზადა ეს დოკუმენტი, — თქვა მან.

შემდეგ ფურცელი მათკენ შემოატრიალა და კოლინის ხელმოწერის ქვეშ თითი დაადო.

— მაგრამ სანამ ხელს მოაწერდით, ერთ რამეს უნდა მოუსმინოთ…

ნაწილი 3

…ინესმა მაგიდაზე პატარა ჩამწერი დადო. მისი შავი კორპუსი ნაკაწრებით იყო დაფარული, თითქოს წლების განმავლობაში ჩანთის ფსკერზე ეტარებინათ.

— ეს როდის ჩაიწერა? — იკითხა დომინიკმა.

— სამი კვირით ადრე, სანამ თქვენი დედა გარდაიცვლებოდა, — უპასუხა ინესმა.

ადრიენმა კალამს ხელი მოჰკიდა, მაგრამ ინესმა მკვეთრად უთხრა:

— ხელი არ ახლოთ.

ოთახში მხოლოდ ჩამწერის მცირე წკაპუნი გაისმა. შემდეგ კოლინის ხმა გავიგონე. დაღლილი, მაგრამ მშვიდი.

„რეი, თუ ამ ჩანაწერს უსმენ, ეს ნიშნავს, რომ დომინიკი და ადრიენი შენს გადაწყვეტილებებში ჩარევას ცდილობენ. მე არ ვიცი, შეძლებ თუ არა მათთვის წინააღმდეგობის გაწევას, ამიტომ ყველაფერი წერილობით დავტოვე.“

დომინიკმა თავი გააქნია.

— ეს არაფერს ამტკიცებს. დედა ავად იყო.

ჩანაწერში კოლინმა განაგრძო:

„პირველად დომინიკმა მითხრა, რომ რეის მეხსიერება სუსტდებოდა. ეს ტყუილი იყო. მეორე შეხვედრაზე მან მთხოვა, ჩემი საბანკო ანგარიშებისთვის მინდობილობა გამეფორმებინა. როცა უარი ვუთხარი, ადრიენმა მითხრა, რომ მალე ყველაფერი მაინც მათი კონტროლის ქვეშ იქნებოდა.“

ადრიენს სახიდან ფერი მოაკლდა.

— ეს ამოჭრილია, — თქვა მან. — ვისაც უნდა, იმას ჩააწერინებდა.

ინესმა დოკუმენტის მეორე გვერდი აწია.

— არა. ჩანაწერი დამოწმებულია. გარდა ამისა, არსებობს ბანკის კამერის ჩანაწერები და წერილობითი მიმოწერა.

დომინიკი სკამიდან წამოდგა.

— ეს სასაცილოა. დედა ჩემს წინააღმდეგ აყენებდა მამას.

მე პირველად შევხედე პირდაპირ.

— მან შენ წინააღმდეგ არაფერი გააკეთა. მან საკუთარი სიცოცხლის დაცვა სცადა.

ჩამწერიდან კოლინის ხმა ისევ გაისმა.

„რეიმ არ იცის, რომ მამის დისგან მიღებული დუპლექსი მე შევინარჩუნე. ჩვიდმეტი წლის განმავლობაში ვაქირავებდი, ვაკეთებდი მცირე რემონტებს და შემოსავლით სხვა ქონებებს ვიძენდი. ყველა დოკუმენტი რეის სახელზე გადავა, მაგრამ მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ის თავად აირჩევს. დომინიკს არ უნდა მიეცეს მეურვეობის ან მინდობილობის მიღების უფლება.“

ადრიენმა სკამი უკან გასწია.

— ეს ქონება ჩვენს ოჯახს ეკუთვნის.

— არა, — თქვა ინესმა. — იგი რეის ეკუთვნის და თქვენი დედამთილის ანდერძით გადაეცემა მისივე პირობებით.

დომინიკმა ჩემკენ დაიხარა.

— მამა, მართლა გინდა, უცხო ქალის სიტყვებს დაუჯერო შენი შვილის წინააღმდეგ?

— დღეს პირველად გავიგე, რომ შენ ჩემი წინააღმდეგ რამე დაგეგმე.

მის თვალებში გაბრაზება გაჩნდა, შემდეგ შიში.

ინესმა დოკუმენტი წინ გამოწია.

— აქ წერია, რომ ნებისმიერი მცდელობა, რეი არაკომპეტენტურად გამოცხადდეს ან ქონების მართვა მისგან ძალით გადაიბაროს, დაუყოვნებლივ გადაეცემა პოლიციას და სასამართლოს.

ადრიენმა ჩურჩულით თქვა:

— თქვენ არ გაქვთ უფლება.

— უფლება კოლინმა მოიპოვა, როცა ეს ყველაფერი კანონიერად მოამზადა, — უპასუხა ინესმა.

მაშინ ჩემი ტელეფონი დარეკა. ნომერი უცნობი იყო.

— ბატონო დელეინ? მე ლუკას მორენი ვარ, კერძო კლინიკის ადმინისტრატორი. თქვენი მეუღლის სახელზე გვაქვს შეტყობინება, რომელიც დღეს უნდა გადმოგცეთ.

— რა შეტყობინება?

— მან მოითხოვა, რომ თქვენამდე მხოლოდ მისი გარდაცვალების შემდეგ მოგვეწვდინა ინფორმაცია. საქმე ეხება დომინიკ დელეინის ბოლო ვიზიტს კლინიკაში.

ოთახში სიჩუმე ჩამოწვა.

დომინიკმა ნელა შემომხედა.

— მამა, ამას ნუ მოუსმენ.

— რატომ?

— იმიტომ, რომ დედას ბოლო დღეებში ყველაფერი ეშლებოდა.

კლინიკის ადმინისტრატორმა ტელეფონში განაგრძო:

— ბატონო დელეინ, ჩვენ გვაქვს ვიდეოჩანაწერი, სადაც თქვენი შვილი დედას აიძულებს, ხელი მოაწეროს დოკუმენტს. მაგრამ ეს ყველაზე მძიმე ნაწილი არ არის.

ჩემი თითები ტელეფონს შემოეჭდო.

— კიდევ რა არის?

— იმავე დღეს ქალბატონმა დელეინმა ჩვენთან მეორე დოკუმენტი დატოვა. მასში წერია, რომ თუ თქვენ სიმართლეს გაიგებდით, დაუყოვნებლივ უნდა დაგერეკათ ერთ კონკრეტულ ნომერზე.

ინესმა ჩემი სახე დაინახა და წამოდგა.

— რომელ ნომერზე?

ადმინისტრატორმა პასუხი გასცა.

— სახელმწიფო გამომძიებლის ოფისში. საქმე უკვე გახსნილია, ბატონო დელეინ. და, როგორც ჩანს, თქვენი შვილი ამის შესახებ ჯერ არ იცის…