ნაწილი 4 — მამამ სახლის გამო ცემის შემდეგ ხელშეკრულების ხელმოწერა მომთხოვა, მაგრამ ადვოკატის დანახვაზე მის სახეს ფერი დაეკარგა

ნაწილი 4

ჰაროლდის ადვოკატმა ზარი მაშინვე გათიშა, მაგრამ მუქარა უკვე ოთახში დარჩა, როგორც მძიმე კვამლი.

— დედაშენს დავინახავ, — ვთქვი.

— არა მარტო, — მითხრა ელისონმა.

— თუ ისინი მასთან არიან, მე უნდა წავიდე.

— თქვენ სატყუარად გელოდებიან.

— ვიცი.

ეველინმა მეხსიერების მოწყობილობა ამოიღო და ჯიბეში ჩაიდო.

— ჯერ პოლიციის უფროსს დავურეკავ.

— სანამ უფროსი მოვა, შეიძლება დედა გადაიყვანონ.

დედამ ჩემს ხელს ხელი დაადო. მისი თითები ცივი იყო.

— ამჯერად მარტო არ წახვალ, — მითხრა მან. — მთელი ცხოვრება ჩუმად ვიდექი, როცა სხვები წყვეტდნენ ჩემს მაგივრად. ეს ბოლო ღამე იქნება.

ოცი წუთში საავადმყოფოს ფანჯრებთან სამი მანქანა გაჩერდა. შუქები არ აუნთიათ. ელისონმა პოლიციის ჯგუფს მოკლედ აუხსნა გეგმა. მე სასწრაფო დახმარების მანქანაში დამაწვინეს, რადგან ჯერ კიდევ ორი მოტეხილი ნეკნი მქონდა. საწოლის ქვეშ დამალეს პატარა ჩამწერი, რომელიც პირდაპირ პოლიციის მანქანას უკავშირდებოდა.

ძველი სამშენებლო მოედანი ქალაქის გარეუბანში იყო, მდინარის პირას. ღამის პირველ საათზე იქ მხოლოდ ამწის ჯაჭვი ქანაობდა და ლითონი ქარში ერთმანეთს ეჯახებოდა.

დედა და მე მანქანიდან ჩამოვედით.

— აქ ვარ! — დავიყვირე.

ნახევრად აშენებული საწყობის კარიდან კლერი გამოვიდა. ხელში ტელეფონი ეჭირა. მის უკან ორი უცნობი კაცი იდგა.

— შენ მარტო უნდა მოსულიყავი, — თქვა მან.

— დედაჩემი სად არის?

— ჯერ ხელშეკრულებას მოაწერ.

კლერმა საქაღალდე ასწია. სწორედ იმავე ტიპის საბუთი იყო, რომელიც საავადმყოფოში მომიტანა.

— შენი ბებია მკვდარია, მამა ციხეშია, შენ კი ჯერ კიდევ გგონია, რომ წესები დაგიცავს?

— წესები არა. მტკიცებულებები.

მისი სახე დაიძაბა.

— რას გულისხმობ?

მე არაფერი მიპასუხია. ჩამწერი უკვე მუშაობდა.

საწყობის სიღრმიდან დედის ხმა გაისმა.

— ელენე, არ მოაწერო ხელი!

კლერმა უკან გაიხედა.

— გაჩუმდი!

მაშინ ყველაფერი მკაფიოდ დავინახე. ეს აღარ იყო კლერი, რომელიც მამის ჩრდილში იმალებოდა. ეს იყო ქალი, რომელმაც საკუთარი გეგმა შეადგინა და ახლა ეშინოდა, რომ მისი ხმა სხვებსაც მოესმინათ.

— მამამ არ იცის, რომ დედა აქ გყავს, — ვუთხარი.

— მამამ ბევრი რამ არ იცის.

ეს ფრაზა ჩამწერმა დაიჭირა.

— მან მხოლოდ ხელი უნდა მოაწეროს, — განაგრძო კლერმა ერთ-ერთი კაცის მიმართულებით. — მერე რეესტრში ყველა საბუთს გავაქრობთ და ვიტყვით, რომ კაპიტანი ავადმყოფობის გამო დაბნეული იყო.

მამაკაცმა ჩაიცინა.

— თუ წინააღმდეგობას გაგვიწევს?

კლერმა რამდენიმე წამით მიყურა.

— მაშინ ისე მოვაწყობთ, თითქოს მდინარეში გადავარდა.

მივხვდი, რომ დედას სუნთქვა შეუწყდა.

ამწის ჯაჭვმა უცებ ხმამაღლა დაიჟღარუნა. იმავე წამს საწყობის ორივე მხარეს პოლიციის ფარნები აინთო.

— პოლიციაა! ხელები მაღლა!

კაცებმა გაქცევა სცადეს, მაგრამ ელისონმა ერთს მიწაზე დააგდო, მეორე კი კართან შეიპყრო. კლერი გაქვავდა. ტელეფონი ხელიდან გაუვარდა.

— თქვენ ეს მოაწყვეთ, — ჩურჩულით თქვა მან.

— არა, — ვუპასუხე. — თქვენ თვითონ თქვით ყველაფერი.

ამ დროს პოლიციის თანამშრომელმა დედა გამოიყვანა. მის მაჯაზე წითელი კვალი ჰქონდა, მაგრამ ფეხზე იდგა.

— კარგად ხარ? — ვკითხე.

— ახლა კი.

კლერი ხელბორკილებით წაიყვანეს. მანქანაში ჩასმისას მან უკან მოიხედა.

— შენ მაინც დაკარგავ ყველაფერს. ამ სახლთან მარტო დარჩები.

— მარტო ყოფნა და მარტო დარჩენა ერთი და იგივე არ არის.

ჰაროლდს ეს ამბავი დილით შეატყობინეს. მისი ადვოკატი ციხეში მივიდა, მაგრამ ნახევარი საათის შემდეგ გარეთ გამოვიდა და ჟურნალისტებს უთხრა, რომ საქმიდან ჩამოდის.

— თქვენს კლიენტს აღარ ვწარმოვადგენ, — თქვა მან. — მან ჩემგანაც დამალა ფინანსური დოკუმენტები.

ჰაროლდმა ციხიდან ათჯერ დარეკა. პირველად იყვირა. შემდეგ მემუქრებოდა. ბოლოს ხმა შეეცვალა.

— ელენე, მე შენი მამა ვარ. ოჯახს ნუ დაანგრევ.

მე არაფერი მითქვამს.

— მითხარი რამე!

— ოჯახი მე არ დამინგრევია.

ჩამწერი ზუსტად მაშინ ჩაირთო, როცა ელისონმა მისთვის ჩანაწერი მოასმენინა. ჰაროლდმა პირველად გაიგონა საკუთარი ხმა, როცა ამბობდა: „დღეს ხელს მოაწერ, ან ყველას ვეტყვით, რომ აქ შემოიჭერი.“

თავიდან იცინოდა.

— ეს კონტექსტიდან არის ამოღებული.

შემდეგ ბებიას ჩანაწერი მოასმენინეს.

„ჰაროლდი ალბათ უკვე ცდილობს, კაპიტანი აიძულოს ხელმოწერაზე.“

მისი სიცილი შეწყდა.

ოთახში მინის კედელი იყო. ჰაროლდმა საკუთარი ანარეკლი დაინახა და დიდხანს უყურებდა. პირველად ვერ დაიმალა არც სამუშაო ჩექმების, არც ოჯახის სახელის, არც სხვისი ბრალის უკან.

— ეს ქალი მკვდარია, — თქვა მან.

— მაგრამ მისი ხმა ცოცხალია, — უპასუხა გამომძიებელმა.

შემდეგ ჰაროლდმა თავზე ხელები შემოიჭირა.

— მე უბრალოდ სახლის შენარჩუნება მინდოდა.

— არა, — უთხრა გამომძიებელმა. — თქვენ გინდოდათ, ყველაფერი თქვენ დაგრჩენოდათ.

სასამართლო რამდენიმე თვის შემდეგ გაიმართა. ჰაროლდს თავდასხმის, მუქარის, თაღლითობის მცდელობისა და ყალბი საბუთების გამო პატიმრობა მიუსაჯეს. კლერმა საპროცესო შეთანხმებაზე უარი თქვა და იმავე საქმეში ცალკე დაისაჯა გატაცების მცდელობისთვის.

მე მათ დასჯას არ დავსწრებივარ.

სხვისი ცხოვრების დასასრულის ყურება ჩემი ცხოვრების დასაწყისი არ უნდა ყოფილიყო.

სასამართლოს შემდეგ ბებიას სახლში დავბრუნდი. მისაღებში ყველაფერი თითქმის უცვლელი დამხვდა. კედელზე მედლები ეკიდა. ფანჯრის რაფაზე მტვერი დაგროვილიყო. სამუშაო ოთახში კი ცარიელი ადგილი ჩანდა, სადაც ოდესღაც მამის დიდი მაგიდა იდგა.

დედამ კარი გააღო და ჩუმად იკითხა:

— აქ დარჩენას შეძლებ?

— პირველად ცხოვრებაში ეს სახლი ჩემი არჩევანია.

საძინებელში კლერის დატოვებული ფოტო ვიპოვე. მასში ჩვენ ორივე ბავშვები ვიყავით, ბებიას სამზარეულოში ვიდექით და ხელში მოცხარის ღვეზელი გვეჭირა. კლერს ფოტო ჩარჩოდან ამოეღო, მაგრამ ჩემი პატარა ნაწილი დაეტოვებინა.

ფოტოს უკან ბებიას ხელით ერთი წინადადება ეწერა: „არავის მისცე უფლება, დაგაჯეროს, რომ წასვლა ღალატია.“

ფოტო კომოდზე დავდე.

მეორე დღეს ოთახში მამას ნივთებისგან მხოლოდ ერთი რამ დარჩა — ძველი ბეისბოლის ჯოხი. პოლიციამ მითხრა, რომ მისი წაღება შემეძლო, როგორც საქმის მტკიცებულება. მე ის არ გადამიგდია. ხის ზედაპირზე ბავშვობის ნაკაწრები ისევ ჩანდა, მაგრამ ახლა ის აღარ იყო იარაღი.

ის მტკიცებულება იყო იმისა, რომ გადარჩენილი ვიყავი.

სამი თვე გავიდა.

ნეკნები მომირჩა. ყოველ დილით მდინარის პირას ვსეირნობდი, შემდეგ კი ქალაქის საზღვაო მუზეუმში მოხალისედ ვმუშაობდი. ბავშვებს ვასწავლიდი, როგორ იკითხება ძველი რუკა და როგორ უნდა დარჩე მშვიდად, როცა ტალღა ნავს ზემოდან გადადის.

დედა მეორე სართულზე გადავიდა. პირველად ეძინა ისე, რომ კარის საკეტთან ნაბიჯების მოსმენას არ ელოდა.

ერთ საღამოს პატარა დისშვილმა, ნინიმ, ხატვა მომიტანა. ნახატზე სახლი იყო, მის ზემოთ დიდი ყვითელი მზე, ხოლო გვერდით ორი ქალი იდგა.

— ეს შენ ხარ და ბებია, — მითხრა მან.

— მე რატომ ვარ ასეთი მაღალი?

— იმიტომ, რომ ახლა აღარ იხრებით.

ამ სიტყვებმა უფრო ძლიერად იმოქმედა, ვიდრე სასამართლოს ნებისმიერი განაჩენი.

ზამთრის პირველ კვირას თოვლი მოვიდა. დილით ეზოში გავედი და კიბეზე პატარა თეთრი ფანტელები დავინახე. სახლში დაბრუნებისას ტელეფონზე ახალი შეტყობინება დამხვდა.

ჰაროლდისგან იყო.

„თუ სახლს გაყიდი, ჩემი წილი გადამიხადე. თუ არა, როცა გამოვალ, ისევ დაგელაპარაკები. ბოლოს და ბოლოს, ოჯახი ვართ.“

დიდხანს ვუყურებდი ეკრანს.

შემდეგ ერთი პასუხი მივწერე:

„შენთან სალაპარაკო აღარაფერი მაქვს. სახლს არ ვყიდი.“

წავშალე მისი ნომერი.

კლერმა წერილი გამომიგზავნა ორი კვირის შემდეგ. ბოდიშს არ იხდიდა. მხოლოდ ამბობდა, რომ მამამ აიძულა, რომ არჩევანი არ ჰქონდა, რომ მეც უნდა გამეგო მისი მდგომარეობა.

წერილი დაუხსნელად დავაბრუნე.

ზოგჯერ პასუხი ის არ არის, რასაც ამბობ.

ზოგჯერ პასუხია კარი, რომელსაც აღარ აღებ.

ბებიას სამუშაო ოთახში მაგიდა დავდგი. საქაღალდე მის უჯრაში შევინახე, გასაღები კი პატარა მინის ქილაში ჩავდე. ყოველ დილით, სანამ მუზეუმში წავიდოდი, ოთახის ფანჯარას ვაღებდი და მდინარის სუნს სახლში ვუშვებდი.

ერთხელ დედამ მკითხა:

— არ გძულს ისინი?

— არა.

— მაშინ რას გრძნობ?

ფანჯარასთან ვიდექი. ეზოში ნინი თოვლის კაცს აკეთებდა.

— სიმშვიდეს. ის, რაც მათგან არასოდეს მიმიღია.

დედამ თავი დამიქნია და პირველად გამიღიმა ისე, რომ ამ ღიმილში შიში არ ერია.

საღამოს ძველი ბეისბოლის ჯოხი კედელზე ჩამოვკიდე, ბებიას მედლების ქვეშ. აღარ მინდოდა დამემალა. არც მისი მეშინოდა.

ხის ზედაპირზე თითები გადავუსვი. ბავშვობის ნაკაწრები ისევ იქ იყო, მაგრამ მათ შორის ახალი პატარა ხაზიც ჩანდა — ის, რომელიც იმ ღამეს გაჩნდა, როცა ჯოხი იატაკზე დაეცა და მე არ მოვკვდი.

გარეთ თოვლი ისევ მოდიოდა.

მე კი პირველად არ ველოდი, რომ ვინმე გაჩერდებოდა.

ჯოხი კედელზე ეკიდა.

მე აღარ ვიხრებოდი.