ნაწილი 4

ფონდის დირექტორის ბოლო სიტყვები ოთახში დიდხანს დარჩა.

გრეგი ფერმკრთალი იდგა.

სარა კი უკვე ჩანთას ეძებდა.

— ჩვენ აქ აღარაფერი გვაქვს გასაკეთებელი, — თქვა მან.

იურისტმა კარისკენ გადადგმულ ნაბიჯს გზა გადაუღობა.

— ჯერ არა. პოლიციის წარმომადგენლები რამდენიმე წუთში მოვლენ.

— მე არავისთან საუბარს არ ვაპირებ, — თქვა სარამ.

— ეს თქვენი არჩევანია, — უპასუხა იურისტმა. — მაგრამ თქვენს ადვოკატს უკვე დავურეკე.

სარამ ტელეფონი ამოიღო და სწრაფად აკრიფა ნომერი. სამჯერ დარეკა. მეოთხე ზარზე ხმა გაისმა.

— მე ვარ, — უთხრა მან. — სასწრაფოდ უნდა მოხვიდე.

მეორე მხარეს დიდხანს უსმენდა.

— არა, ეს უბრალოდ ოჯახური პრობლემაა.

ის გაჩუმდა.

— რას ნიშნავს, აღარ გინდა ჩემი წარმომადგენლობა?

გრეგმა თავი ასწია.

სარას ხმა ჩაუწყდა.

— შენ ამბობ, რომ ინტერესთა კონფლიქტია?

მერე ტელეფონი ნელა ჩამოუშვა.

— რას გეუბნება? — ჰკითხა გრეგმა.

სარამ მას შეხედა, მაგრამ პასუხი ვერ გასცა.

მე უკვე აღარ მინდოდა მათი პანიკის ყურება. ფონდის ოფისში წავედი. შენობა ქალაქის მეორე ბოლოში იყო, ძველი სკოლის გვერდით. იქ სარემონტო სამუშაოების სუნი იდგა, კედლებზე კი ბავშვების ფერადი ნახატები ეკიდა.

დირექტორმა, ბატონმა დავითმა, პატარა რკინის ყუთი მაგიდაზე დადო.

ყუთის თავზე ჩემი ქმრის სახელი ეწერა: „გიორგი მელიქიშვილი“.

ამოტვიფრული ასოები თითით შევამოწმე.

— ეს სად იპოვეთ?

— მისაღების ძველი ბუხრის უკან, კედლის შიგნით. მუშებმა შემთხვევით აღმოაჩინეს.

ყუთი გავხსენით.

შიგ იყო სამი წერილი, ფოტოსურათი და პატარა ჩამწერი მოწყობილობა. მოწყობილობას ძველი მტვრის სუნი ასდიოდა.

პირველი წერილი ჩემთვის იყო.

„ელენე, თუ ამას კითხულობ, ალბათ ის დღე მოვიდა, როცა გრეგს უნდა უთხრა, რატომ დავტოვეთ სახლის საბუთები მხოლოდ შენს სახელზე.“

თვალები დამებინდა.

დავითმა ჩუმად მკითხა:

— გსურთ, გავაგრძელოთ?

— დიახ.

წერილში ეწერა, რომ გრეგის უნივერსიტეტში წასვლის შემდეგ გიორგიმ აღმოაჩინა, როგორ ცდილობდა ჩვენი ახლო ნათესავი, სესხის დასაფარად, სახლის დოკუმენტების გამოყენებას. მან ხელი მოაწერა მხოლოდ იმ პირობით, რომ საკუთრება სრულად ჩემზე დარჩებოდა, სანამ გრეგი პასუხისმგებლობას არ ისწავლიდა.

მაგრამ ეს ყველაფერი არ იყო.

მეორე წერილში გრეგის სახელი ეწერა.

— ეს მისი ხელწერაა? — მკითხა დავითმა.

ქაღალდზე გრეგის ძველი ხელმოწერა ჩანდა. წერილში ის მამას ჰპირდებოდა, რომ სახლის გაყიდვას არასოდეს შეეცდებოდა და დედას არასდროს აიძულებდა იქიდან წასვლას.

!!! 4. RÉSZ — A váláskor eltitkoltam a születendő gyermekemet, három évvel később pedig a férjem meglátta őt, és elsápadt

მოწყობილობა ჩავრთეთ.

პირველად გიორგის ხმა გავიგე. დაბალი, დაღლილი, მაგრამ მშვიდი.

— გრეგ, თუ ოდესმე იფიქრებ, რომ ეს სახლი შენი უფლებაა, გაიხსენე ერთი რამ: დედაშენს ამ სახლისთვის მთელი ცხოვრება არ დაუკარგავს. მან ეს სახლი შენთვის შეინარჩუნა, მაგრამ ეს არ ნიშნავს, რომ შენ მას ფლობთ. ვინც სახლს იღებს, მისი კედლები კი არა, პასუხისმგებლობა უნდა აიღოს.

შემდეგ გრეგის ახალგაზრდა ხმა გაისმა.

— მამა, გპირდები. დედას არასდროს გავაგრძნობინებ, რომ მისი ადგილი აქ აღარ არის.

ჩამწერი გავაჩერე.

ვერ ვსუნთქავდი.

ეს მისი სიტყვები იყო.

თვრამეტი წლის წინ ნათქვამი.

ახლა კი იმავე კაცს საკუთარ სახლში ჩემი ადგილიც კი არ დაუტოვებია.

გრეგი და სარა რამდენიმე წუთში მოვიდნენ. პოლიციაც მათ უკან შემოვიდა. ოთახში ყველა გაჩუმდა, როცა დავითმა ჩანაწერი ჩართო.

გრეგმა პირველივე წინადადებაზე თვალები დახარა.

როცა საკუთარი ახალგაზრდა ხმა გაიგონა, თითქოს სხეულიდან რაღაც გამოეცალა.

— გამორთეთ, — ჩურჩულით თქვა მან.

დავითმა არ გააჩერა.

— გამორთეთ! — ამჯერად იყვირა გრეგმა.

მე მას შევხედე.

— რატომ? იმიტომ, რომ არ გახსოვს, რას დაჰპირდი მამას?

გრეგმა სკამზე ჩამოჯდა.

— მახსოვდა, — თქვა მან. — უბრალოდ… მეგონა, ყველაფერი შეიცვალა.

— შეიცვალა. შენ შეიცვალე.

სარამ ჩანაწერისკენ ხელი გაიწოდა.

— ეს ძველი ხმა არაფერს ნიშნავს.

— ნიშნავს, რომ შენს ქმარს ეცოდინებოდა, რას გპირდებოდა, — ვუთხარი.

პოლიციელმა სარას წინ გადარიცხვების ქვითრები დადო.

— ამ თანხების შესახებ მოგვიწევს საუბარი.

სარამ პირველად ვეღარ მოიფიქრა პასუხი.

მეორე დღეს ყველა სტუმარმა სასტუმრო იპოვა. ზოგმა ფული უკან მოითხოვა, ზოგმა სარას დაურეკა, ზოგმა კი პირდაპირ პოლიციას მიმართა. სარას დედა ამბობდა, რომ არაფერი იცოდა. მამამისი აცხადებდა, რომ ფული მხოლოდ გზის ხარჯებისთვის გადაიხადა. გრეგ კი ერთ ოთახში იჯდა და ტელეფონს უყურებდა.

მისი ადვოკატი აღარ დაბრუნებულა.

საბოლოოდ გამოძიებამ დაადგინა, რომ სარამ ჩემი სახლის შესახებ განცხადება თავად გამოაქვეყნა და წინასწარი თანხები პირად ანგარიშზე მიიღო. გრეგმა განცხადების ტექსტი არ დაწერა, მაგრამ იცოდა, რომ სტუმრები მოჰყავდა და არც ერთხელ გადაუმოწმებია, ჰქონდა თუ არა ამის უფლება.

სასამართლომ სარას მიღებული თანხის დაბრუნება დააკისრა. გრეგს სისხლის სამართლის ბრალი არ წაუყენეს, მაგრამ დაზარალებულებს თანხის ნაწილი თავად გადაუხადა, რადგან ბოლოს მიხვდა, რომ დუმილიც არჩევანია.

!!! PARTE 4 — Fingí viajar a Canadá para descubrir qué ocurría con mis hijas, pero mi prometida dejó de sonreír al verme entrar

მე სასამართლოში მხოლოდ ერთხელ მივედი.

მოსამართლემ მკითხა, მქონდა თუ არა პრეტენზია გრეგის მიმართ.

— მე აღარ მინდა, რომ ჩემი ცხოვრება მის გადაწყვეტილებებზე იყოს დამოკიდებული, — ვუპასუხე.

იმ საღამოს სახლში, რომელიც უკვე ფონდს ეკუთვნოდა, უკანასკნელად შევედი. კედლები უცხოდ აღარ მეჩვენებოდა. მისაღებში ისევ იდგა ის დასაკეცი რკინის სკამი.

ყველა ავეჯი წაღებული იყო, მაგრამ სკამის ქვეშ იატაკზე პატარა ნაკაწრი დარჩენილიყო. სწორედ იქ იდგა ჩემი ქმარი, როცა გრეგის ფეხბურთის მატჩიდან დაბრუნებას ელოდა.

სკამი ფონდს დავუტოვე.

— ბავშვებისთვის გამოგადგებათ, — ვუთხარი დავითს.

— დარწმუნებული ხართ?

— დიახ. ზოგჯერ ყველაზე უბრალო სკამი ყველაზე მნიშვნელოვან ადამიანს ელოდება.

სამი კვირის შემდეგ მთის სახლში გადავედი. დიდი ცვლილება არ ყოფილა. დილით ხის ღუმელს ვანთებდი, შუადღეს ანგარიშებს ვამოწმებდი და საღამოს ფანჯრიდან თოვლიან ბორცვებს ვუყურებდი.

მარიამი შაბათ-კვირას ხშირად მოდიოდა. ერთხელ სამზარეულოს მაგიდასთან ფურცელი დამიდო.

— შენ დაგხატე, — მითხრა.

ნახატზე პატარა სახლი იყო, მის წინ კი ერთი ქალი იდგა. ხელში დასაკეცი სკამი ეჭირა.

— რატომ მიმაქვს სკამი? — ვკითხე.

— იმიტომ, რომ ახლა შენ ირჩევ, სად დაჯდე.

მისი სიტყვები გულზე უფრო ძლიერად მომხვდა, ვიდრე ნებისმიერი სასამართლოს გადაწყვეტილება.

თვეები გავიდა.

ფონდმა ჩემს ძველ სახლში პირველი ოჯახი შეიფარა — ქალი, რომელსაც ორი პატარა ბავშვი ჰყავდა. დავითმა ფოტო გამომიგზავნა. მისაღებში ის ძველი რკინის სკამი იდგა. მასზე ბავშვების ფერადი ქურთუკები ეკიდა.

ფოტოს დიდხანს ვუყურებდი.

ერთ საღამოს, მარტის ბოლოს, გრეგმა მომწერა.

„დედა, მინდა გნახო. ყველაფერი გავიგე. იქნებ თავიდან დავიწყოთ?“

შეტყობინებას რამდენიმე წუთი ვუყურე.

შემდეგ მივწერე:

„შეგიძლია მოხვიდე, მაგრამ ჩემს ცხოვრებაში დასაბრუნებლად არა. მხოლოდ სასაუბროდ.“

ის მეორე დღეს მოვიდა. მთის სახლის წინ იდგა, ხელში პატარა ჩანთა ეჭირა. სახე დაღლილი ჰქონდა.

— სარა წავიდა, — მითხრა.

— ვიცი.

— დედა, მე ვერ შევაჩერე.

— არ შეჩერება ხშირად თანხმობას ჰგავს.

მან თავი დახარა.

— ვიცი.

სახლში შევიპატიჟე, ჩაი დავუსხი და ორივე ფანჯარასთან დავსხედით. ბევრი რამ მითხრა. ბავშვობაზე, მამაზე, საკუთარ შიშზე, იმაზე, როგორ ეგონა, რომ სარას წინააღმდეგ წასვლა ოჯახის დანგრევას ნიშნავდა.

მე ბოლომდე მოვუსმინე.

მაგრამ ბოლოს მაინც ვუთხარი:

— პატიება შეიძლება. ძველ ადგილას დაბრუნება — არა.

!!! Six Years Later, When I Returned to the House My Parents Had Given, My Father Was Waiting for Me in the Yard, While My Daughter-in-Law Could Not Hide Her Sudden Pallor

გრეგმა თვალები დახარა.

— ოდესმე შევძლებ ამის გამოსწორებას?

— შეგიძლია ყოველდღე ისეთი არჩევანი გააკეთო, რომელიც აღარავის აიძულებს შენს გამო საკუთარი სახლიდან წასვლას.

ის წავიდა.

მე კი დიდხანს ვიდექი კართან.

არ მიტირია.

საღამოს მარიამი მოვიდა და ბუხართან პატარა სანთელი აანთო. გარეთ პირველი გაზაფხულის წვიმა მოდიოდა. მაგიდაზე მისი ნახატი იდო, გვერდით კი ჩემი ქმრის წერილები.

ფანჯარასთან ის ძველი დასაკეცი სკამი მედგა.

ფონდისგან უკან არ დამიბრუნებია. მათთან დარჩა. მაგრამ მარიამმა ახალი, ხის სკამი მომიტანა და ზედ პატარა სპილენძის ფირფიტა მიაკრა.

ფირფიტაზე ეწერა: „აქ დაჯექი, თუ სახლში მოსვლა გჭირდება.“

იმ ღამეს კარი ჩავკეტე, გასაღები კაუჭზე ჩამოვკიდე და პირველად აღარ შევამოწმე, ვინმე ხომ არ აიღებდა.

ცარიელი ოთახი აღარ მაშინებდა.

სახლი, რომელიც დავტოვე, სხვებს თავშესაფრად იქცა.

სახლი, რომელიც ავირჩიე, კი პირველად ნამდვილად ჩემი გახდა.

და იმ ღამეს, როცა ქარმა ფანჯარას მსუბუქად დააკაკუნა, მივხვდი: მე სახლი კი არ დავკარგე.

საკუთარი ადგილი დავიბრუნე.

გასაღები ისევ კაუჭზე ეკიდა.

Missed the beginning?

← Read the story from part one