ნაწილი 4 — იძულებით ქორწილში უცხო კაცმა ჩემი მზითევი გახსნა და ბიძაჩემის სახე უცებ გაფითრდა

ნაწილი 4

ფურცელი იატაკიდან ავიღე და თითები გამეყინა.

ტომასმა მაშინვე მითხრა:

— შენ იქ არ წახვალ.

— მამაჩემის სიკვდილის სიმართლე იქ არის.

— და შეიძლება ხაფანგიც იყოს.

მარიამმა კარი ჩაკეტა, ფურცელი გამადიდებელი შუშის ქვეშ მოათავსა და სასწრაფოდ დარეკა.

— პოლიციის ჯგუფი გამოგზავნეთ ძველ საწნახელში, — თქვა მან. — შესაძლო მუქარაა და მოწმეების დაცვა გვჭირდება.

ტომასი ოთახში ბოლთას სცემდა. მისი ნაბიჯები აღარ ჰგავდა მთვრალი კაცის არეულ სიარულს. თითოეულ ნაბიჯს ზუსტი მიმართულება ჰქონდა.

— შენ რა იცი? — ვკითხე.

მან დიდხანს დუმდა.

— იმ ღამეს მე იქ ვიყავი, მაგრამ მანქანაში არა. გზის მეორე მხარეს ველოდებოდი.

— რატომ?

— მამაშენი ჩემთან შეხვედრას აპირებდა. მან მითხრა, რომ ესტებანის წინააღმდეგ მტკიცებულება ჰქონდა. როცა მივედი, მანქანა უკვე ხევში იყო გადავარდნილი.

— და შენ ეს ყველაფერი იცოდი?

— ვიცოდი, რომ მამაშენი მოკლეს. არ ვიცოდი, ვინ იჯდა საჭესთან.

— მაშინ რატომ თქვი, რომ პილარის ალიბი დაადასტურე?

ტომასმა თვალები დახარა.

— იმიტომ, რომ ოფიციალურ ანგარიშში ჩემი სახელი სხვა გვარით იყო. მე ჯერ კიდევ არ ვიყავი გამომძიებელი. ესტებანის საქმეში მოწმეს ვიცავდი და საკუთარი სიცოცხლის გამო ვმალავდი ვინაობას.

მისმა აღიარებამ უფრო დამაბნია, ვიდრე კონვერტმა.

— ქორწინება ჩემთანაც გამოძიების ნაწილი იყო?

ტომასი ჩემს წინ გაჩერდა.

— თავიდან კი. მაგრამ შემდეგ შენი დაცვა გახდა. ეს განსხვავება ჩემთვის ყველაფერს ნიშნავდა.

პოლიციის მანქანები ოც წუთში მოვიდნენ. საწნახელში ჩვენთან ერთად ორი გამომძიებელი და მარიამი წავიდნენ. შენობა სოფლის გარეთ იდგა, დამსხვრეული კრამიტის სახურავით. შიგნით ზეთის, მტვრისა და დაჟანგებული რკინის სუნი იდგა.

პილარი ძველ პრესასთან გველოდებოდა.

მას ხელში მამაჩემის ჯიბის საათი ეჭირა. საათი, რომელიც ბავშვობაში ყოველთვის მის ჟილეტზე მეკიდა.

— ეს სად იპოვე? — ვკითხე.

— იმ ღამეს გზაზე ჩამოვარდა.

ტომასმა ერთი ნაბიჯი გადმოდგა.

— ჩვენ უკვე ვიცით, რომ მანქანაში შენ იჯექი.

პილარმა მწარედ გაიღიმა.

— არა. მანქანას ესტებანი მართავდა. მე გვერდით ვიჯექი. ხოსე უკან იჯდა. მას საბუთები ჰქონდა და პოლიციაში წასვლას აპირებდა.

— მაშინ რატომ გადარჩი მხოლოდ შენ? — ვკითხე.

პილარის სახე მოეშვა.

— იმიტომ, რომ ხოსემ საჭე ესტებანს წაართვა. ავარია მისი ბრალი არ ყოფილა. ესტებანმა მანქანიდან გადმოიყვანა, ჯერ კიდევ სუნთქავდა. შემდეგ ვუთხარი, რომ თუ პოლიციაში წავიდოდა, შენი სიცოცხლეც დასრულდებოდა.

— შენ დაემუქრე?

— მე დავუშვი, რომ დამეჯერებინა, თითქოს სხვა გზა არ მქონდა.

ეს არ იყო გამართლება. მაგრამ პირველად ვხედავდი მის სახეზე არა ქედმაღლობას, არამედ იმ შიშს, რომლითაც შვიდი წელი მანიპულირებდა.

მოულოდნელად გარეთ მანქანის მუხრუჭების ხმა გაისმა.

ესტებანი შემოვიდა ორ კაცთან ერთად.

— ეს ყველაფერი ჩემი საქმის გარეშე ვერ დამთავრდება, — თქვა მან.

პოლიციის უფროსმა იარაღი მოიმარჯვა.

— ხელები მაღლა.

ესტებანმა გამიღიმა.

— გოგო, შენ არ იცი, რამდენი ადამიანი დაგრჩება გვერდით, თუ ამ გზას გააგრძელებ.

— ვიცი, რამდენი ადამიანი დამრჩა, როცა გაჩუმება ავირჩიე.

მარიამმა კონვერტი მაღლა ასწია.

— და ჩვენ ვიცით, რამდენი ქონება გადაიფორმეთ გაყალბებული ხელმოწერებით.

ესტებანი ერთ წამს გაჩერდა.

შემდეგ გამომძიებელმა ჩამწერი ჩართო.

საწნახელში მისი საკუთარი ხმა გაისმა: „გოგო არ არის პრობლემა. პრობლემა ის ქაღალდია, რომელიც სერანომ სიკვდილამდე დატოვა.“

ესტებანი ნელა შემოტრიალდა.

მან საკუთარი ხმა მეორედ მოისმინა — უკვე სხვისი პირიდან, უკვე გაქცევის გარეშე.

— ეს გაყალბებულია, — თქვა მან.

— შენი საუბარი შენი ხმითაა, — უპასუხა ტომასმა.

— მე ამას ადვოკატის გარეშე არ ვუპასუხებ.

— ადვოკატმა უკვე დაგირეკა, — უთხრა მარიამმა. — და თქვა, რომ ამ საქმეში აღარ მონაწილეობს.

ესტებანს სახეზე პირველად გამოჩნდა ნამდვილი შიში.

პოლიციამ ის და მისი ორი კაცი დააკავა. პილარიც წაიყვანეს დაკითხვაზე. ვისენტე სახლიდან გამოსვლისას კიბეზე ჩამოჯდა და ტირილი დაიწყო.

მე მასთან მივედი.

— რატომ გამიკეთე ეს?

— ვალი მქონდა.

— ჩემი ცხოვრება ვალი არ იყო.

მან პასუხი ვერ იპოვა.

იმავე ღამეს სახლში დავბრუნდი. ჩემი ოთახის კარი ღია დამხვდა. საწოლი გადაეყარათ, უჯრები დაეცალათ, მაგრამ ყველაზე მეტად ცარიელმა კედელმა დამანგრია. დედაჩემის ფოტო, რომელიც იქ ეკიდა, აღარ იყო.

იატაკზე მხოლოდ ხის პატარა სკივრი იდგა. სახურავზე ამოკვეთილი ასოები — ა. ს. — მტვრით დაფარულიყო.

მე სკივრი გავწმინდე და შიგნით მზითევის ტომარა ჩავდე. წითელი ძაფის ჯვარი ხელისგულზე დავიდე. ეს იყო ის ერთადერთი ნიშანი, რომელმაც მთელი სიმართლე ჩემამდე მოიტანა.

ტომასი კართან იდგა.

— ქორწინება შეგიძლია გააუქმო, — მითხრა.

— ვიცი.

— და მაინც დარჩები?

მე მას შევხედე.

— არა იმიტომ, რომ ვალდებული ვარ. იმიტომ, რომ პირველად მინდა, გადაწყვეტილება მე მივიღო.

რამდენიმე კვირის შემდეგ სასამართლომ ესტებანის ქსელის საქმე ოფიციალურად გახსნა. საბუთებმა დაამტკიცა, რომ მამაჩემის ქონება თავიდანვე ჩემი იყო. გაყალბებული ხელმოწერები, ფინანსური ჩანაწერები და ჩანაწერი საკმარისი აღმოჩნდა, რომ ვისენტესა და პილარსაც ბრალი წარედგინათ.

მე არ დავდიოდი სხდომებზე შურისძიების სურვილით.

მინდოდა მხოლოდ, სიმართლეს საკუთარი ადგილი ჰქონოდა.

სამი თვის შემდეგ სახლში მარტო ვცხოვრობდი. დილით კოოპერატივში ვმუშაობდი, საღამოს კი მამაჩემის საწყობში პატარა სახელოსნო მოვაწყვე. იქ სოფლის ქალებს ვასწავლიდი ქსოვილების შეკეთებას და ძველი ნივთების აღდგენას.

ტომასი კვირაში ერთხელ მოდიოდა. ბოთლი აღარ მიჰქონდა. ხელში ყოველთვის ყავას და ორ ახალ ამბავს მოიტანდნენ.

ერთ დღეს პატარა გოგონამ, მეზობლის შვილმა, ჩემი სახლი დახატა. სახურავი იასამნისფერი ჰქონდა, ფანჯრებიდან ყვითელი შუქი გამოდიოდა, წინ კი სამი ადამიანი იდგა.

— ეს ვინ არის? — ვკითხე.

— შენ, ის კაცი და დედაშენი, — მიპასუხა ბავშვმა.

მე დიდხანს ვუყურებდი ნახატს.

დედაჩემის სახე ბავშვმა არასოდეს იცოდა, მაგრამ მაინც სწორად დახატა მისი ღიმილი.

პირველი თოვლი დეკემბრის ბოლოს მოვიდა. ზეთისხილის ხეებს თეთრი ფენა დაედო. იმ დილით საფოსტო ყუთში წერილი დამხვდა ვისენტესგან.

„ალბა, ყველაფერი დავკარგე. მხოლოდ შენ შეგიძლია დამეხმარო. ოჯახი მაინც ვართ.“

წერილი სამზარეულოს მაგიდაზე დავდე და მარიას დავურეკე.

— გინდა, პასუხი გავუგზავნოთ? — მკითხა მან.

მე ფანჯრიდან თოვლს გავხედე.

— დიახ.

პასუხი მოკლე იყო.

„მე აღარ დაგიცავ იმ შედეგებისგან, რომლებიც შენ თვითონ აირჩიე. მაგრამ სასამართლოში სიმართლეს კიდევ ერთხელ ვიტყვი.“

ტომასმა წერილი წაიკითხა და თავი დამიქნია.

— ეს საკმარისია.

— არა, — ვუთხარი. — ეს დასაწყისია.

იმ საღამოს ძველი სკივრი გავხსენი. მზითევის ტომარა შიგნით იდო. წითელი ძაფის პატარა ჯვარი ისევ იმავე ადგილას შევინახე, სადაც კონვერტი იყო დამალული.

ახლა ის აღარ ნიშნავდა შიშს.

ის ნიშნავდა, რომ ყველაზე ჩუმ ნივთსაც შეუძლია კარის გაღება.

გარეთ თოვლი ნელა ეშვებოდა ზეთისხილის ტოტებზე.

მე კარი ჩავკეტე, გასაღები ჯიბეში ჩავიდე და პირველად აღარავის დაველოდე.